|
Grzałki przeciwwybuchowe
W przemyśle chemicznym i petrochemicznym, podczas wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego, w górnictwie i w wielu innych gałęziach przemysłu podczas produkcji, obróbki, transportu i składowania palnych materiałów ulatniają się gazy, pary lub mgła. Wraz z obecnym w powietrzu tlenem stanowią one niebezpieczną mieszaninę, która może być zagrożeniem dla ludzi i powodowac duże zniszczenia rzeczowe.
Pod pojęciem eksplozji rozumie się nagłą reakcję chemiczną podatnego na zapalenie materiału z tlenem, gdzie wyzwalana jest duża energia.
Eksplozja następuje wtedy, kiedy wystąpią trzy czynniki jednocześnie:
1) podatny na zapalenie materiał (w odpowiedniej formie i konsystencji)
2) tlen (z powietrza)
3) źródło zapłonu
Zapłon może być spowodowany poprzez następujące źródła
-
gorące powierzchnie,
-
elektryczne iskry i łuki świetlne,
-
elektrostatyczne wyładowania
-
wyładowania atmosferyczne (błyskawice),
-
mechaniczne, cierne i lub uderzeniowe iskry,
-
promieniowanie elektromagnetyczne,
-
ultradźwięki,
-
adiabatyczne sprężanie (fale uderzeniowe),
-
promieniowanie jonizujące,
-
promieniowanie optyczne,
-
reakcje chemiczne,
-
otwarte płomienie.
Aby stworzyć atmosferę podatną na eksplozję palny materiał musi zostać umieszczony w obszarze koncentracji.
Przy zbyt małej koncentracji palnych gazów lub pary (tłusta mieszanina) nie nastąpi eksplozja, tylko powolna reakcja spalania lub też w ogóle nie wystąpi żadna reakcja. Granice eksplozji zależą od ciśnienia otoczenia i poziomu zawartości tlenu w powietrzu.
Stosowane oznaczenia
Mieszaniny wybuchowe dzielimy na następujące grupy:
-
Grupa I - urządzenie elektryczne przeznaczone do pracy pod ziemią
-
Grupa II - urządzenie elektryczne do pracy na powierzchni
W grupie II wyróżniamy następujące podgrupy w zależności od rodzaju gazów - oparów:
-
Grupa II A - grupa propanowa (np.: aceton, alkohol metylowy i etylowy, aceton)
-
Grupa II B - grupa etylenowa (np.: etylen, siarkowodór,)
-
Grupa II C - grupa wodorowa (np.: acetylen, wodór, hydrazyna, dwusiarczek węgla)
Temperaturę samorzutnego zapłonu charakteryzują następujące grupy:
| Oznaczenie kategorii |
Max. Temperatura na powierzchni |
|
T1
|
450°C
|
|
T2
|
300°C
|
|
T3
|
200°C
|
|
T4
|
135°C
|
|
T5
|
100°C
|
|
T6
|
85°
|
Według normy IEC wyróżniamy następujące strefy zagrożone wybuchem:
| Nazwa strefy |
Opis |
|
Strefa 0
|
Mieszanina oparów, gazu lub zapylenie jest obecne w tej strefie cały czas
|
|
Strefa 1
|
Mieszanina oparów, gazu lub zapylenie jest obecne w tej strefie podczas normalnej pracy
|
|
Strefa 2
|
Mieszanina oparów, gazu lub zapylenie nie jest obecne w tej strefie podczas normalnej pracy (lub jest obecne przez krótki czas |
Rodzaj ochrony zastosowanej w danej obudowie:
| Nazwa ochrony |
Oznaczenie |
|
Ognioszczelność
|
d
|
|
Bezpieczeństwo wewn. samoistne (strefa 0)
|
ia
|
|
Bezpieczeństwo wewn. samoistne (strefa 1)
|
ib |
| Nadciśnienie wewnętrzne |
p |
| Budowa wzmocniona |
e |
| Zanurzenie w oleju |
o |
| Wypełnienie proszkiem |
q |
| Obudowa hermetyczna |
m |
| Strefa 2 |
n |
| Ochrona specjalna |
s |
Przykład oznaczania urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym:
Ex - urządzenie przeznaczone do pracy w warunkach zagrożonych wybuchem(wg. IEC)
de - budowa ognioszczelna, wzmocniona
IIB - etylenowa grupa gazowa, do pracy na powierzchni
T5 - grupa temperaturowa T5 (<100°C)
|
