Grzałki przeciwwybuchowe
W przemyśle chemicznym i petrochemicznym, podczas wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego, w górnictwie i w wielu innych gałęziach przemysłu podczas produkcji, obróbki, transportu i składowania palnych materiałów ulatniają się gazy, pary lub mgła. Wraz z obecnym w powietrzu tlenem stanowią one niebezpieczną mieszaninę, która może być zagrożeniem dla ludzi i powodowac duże zniszczenia rzeczowe.
Pod pojęciem eksplozji rozumie się nagłą reakcję chemiczną podatnego na zapalenie materiału z tlenem, gdzie wyzwalana jest duża energia.
Eksplozja następuje wtedy, kiedy wystąpią trzy czynniki jednocześnie:
1) podatny na zapalenie materiał (w odpowiedniej formie i konsystencji)
2) tlen (z powietrza)
3) źródło zapłonu
Zapłon może być spowodowany poprzez następujące źródła:
Aby stworzyć atmosferę podatną na eksplozję palny materiał musi zostać umieszczony w obszarze koncentracji. Przy zbyt małej koncentracji palnych gazów lub pary (tłusta mieszanina) nie nastąpi eksplozja, tylko powolna reakcja spalania lub też w ogóle nie wystąpi żadna reakcja. Granice eksplozji zależą od ciśnienia otoczenia i poziomu zawartości tlenu w powietrzu.
Stosowane oznaczenia
Mieszaniny wybuchowe dzielimy na następujące grupy:
W grupie II wyróżniamy następujące podgrupy w zależności od rodzaju gazów - oparów:
Temperaturę samorzutnego zapłonu charakteryzują następujące grupy:
| Oznaczenie kategorii | Max. temp. na powierzchni |
| T1 | 450°C |
| T2 | 300°C |
| T3 | 200°C |
| T4 | 135°C |
| T5 | 100°C |
| T6 | 85°C |
Według normy IEC wyróżniamy następujące strefy zagrożone wybuchem:
| Nazwa strefy | Opis |
| Strefa 0 | Mieszanina oparów, gazu lub zapylenie jest obecne w tej strefie cały czas |
| Strefa 1 | Mieszanina oparów, gazu lub zapylenie jest obecne w tej strefie podczas normalnej pracy |
| Strefa 2 | Mieszanina oparów, gazu lub zapylenie nie jest obecne w tej strefie podczas normalnej pracy (lub jest obecne przez krótki czas) |
Rodzaj ochrony zastosowanej w danej obudowie:
| Nazwa ochrony | Oznaczenie |
| Ognioszczelność | d |
| Bezpieczeństwo wewn. samoistne (strefa 0) | ia |
| Bezpieczeństwo wewn. samoistne (strefa 1) | ib |
| Nadciśnienie wewnętrzne | p |
| Budowa wzmocniona | e |
| Zanurzenie w oleju | o |
| Wypełnienie proszkiem | q |
| Obudowa hermetyczna | m |
| Strefa 2 | n |
| Ochrona specjalna | s |
Przykład oznaczania urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym:
Ex de IIB T5
Ex - urządzenie przeznaczone do pracy w warunkach zagrożonych wybuchem(wg. IEC)
de - budowa ognioszczelna, wzmocniona
IIB - etylenowa grupa gazowa, do pracy na powierzchni
T5 - grupa temperaturowa T5 (<100°C)